ونتیلاتور چیست؟
ونتیلاتور یک دستگاه پزشکی است که برای پشتیبانی تنفسی بیماران با مشکلات تنفسی شدید استفاده می شود. کار اصلی ونتیلاتور، تأمین و تحویل هوای تنفسی با فشار مناسب به ریه های بیمار است تا به او کمک کرده و تنفس اثربخشی داشته باشد، در صورتی که بیمار قادر به تنفس طبیعی نیست یا نیاز به حمایت تنفسی دارد.
عملکرد ونتیلاتور چگونه است؟
ونتیلاتور ها به صورت معمول از یک سیستم مکانیکی و الکترونیکی تشکیل شده اند که شامل اجزایی مانند موتور، کمپرسور، مدار های الکترونیکی و لوله ها است. روش های عملکرد ونتیلاتور ها ممکن است متفاوت باشند. اما اکثر ونتیلاتور ها دارای ویژگی هایی مانند تأمین جریان هوایی، تنظیم حجم و فشار تنفسی، مانومتر برای نمایش فشار هوا و تنظیماتی برای سازش با نیازهای بیماران هستند.
ونتیلاتور با ایجاد فشار در لوله ها و جریان هوا، هوا را از طریق راه تنفسی بیمار (مثلاً تراشه ها یا لوله های تراشه ای) به ریه ها منتقل می کند. این فشار ها و جریان هوا، بر اساس تنظیمات و پارامتر هایی که توسط پزشک تعیین می شوند، تنفس بیمار را حفظ می کنند. همچنین به تیم درمانی امکان می دهد پارامتر های تنفسی بیمار را کنترل کند و محیطی مناسب را برای بهبود شرایط تنفسی فراهم کند.
از آنجا که ونتیلاتور ها در مواقع اورژانسی و بیمارانی که نیاز به مراقبت ویژه دارند استفاده می شوند، عملکرد صحیح و قابل اعتماد آن ها بسیار مهم است. پزشکان و تیم های درمانی تخصصی به مشخصات نمایشگر ونتیلاتور توجه کرده و آن ها را بررسی می کنند تا اطمینان حاصل کنند که بیمار دریافت تنفس مصنوعی منظم و بهینه است.
چه زمانی نیاز به استفاده از دستگاه ونتیلاتور است؟
نیاز به استفاده از دستگاه ونتیلاتور زمانی پیش می آید که فرد دچار نارسایی تنفسی شود و نتواند به طور مستقل اکسیژن کافی دریافت کند یا کربن دی اکسید را خارج کند. این وضعیت ممکن است به دلیل بیماری ها یا آسیب های مختلف رخ دهد. برخی از عوامل موجب نارسایی تنفسی عبارتند از:
- آسیب به سر یا نخاع
- سکته مغزی
- بیماری ریه
- افراد مبتلا به کووید ۱۹
- افراد تحت عمل جراحی
اجزای اصلی و تکنولوژی های استفاده شده در ونتیلاتور:
- منبع برق: برای تامین انرژی لازم برای کارکرد ونتیلاتور. ممکن است از برق شهری، باطری یا ژنراتور استفاده شود.
- کنترل ها: برای تنظیم پارامتر های مختلف تهویه مصنوعی مانند حجم دَم، فشار دَم، فرکانس دَم، نسبت دَم به بازدم، غلظت اکسیژن و غیره. این کنترل ها می توانند به صورت دستی یا خودکار باشند.
- نمایشگر ها: برای نشان دادن مقادیر پارامتر های تهویه مصنوعی و وضعیت بیمار. ممکن است از صفحه نمایش ال سی دی، نورانی یا صوتی استفاده شود.
- تجهیزات ایمنی: برای جلوگیری از خطا ها یا آسیب های ناشی از عملکرد نادرست ونتیلاتور آلارم ها و سیستم های خاصی دارند.
انواع ونتیلاتور:
بر اساس شدت مشکل تنفسی بیمار، ونتیلاتور ها را می توان به چهار نوع تقسیم کرد:
- ونتیلاتور ماسک صورت
- کیسه تنفسی دستی
- ونتیلاتور داخل نایی
- ونتیلاتور مکانیکی
بر اساس شکل تهاجم به بدن بیمار، ونتیلاتور ها را می توان به دو نوع غیر تهاجمی و تهاجمی تقسیم کرد. در نوع غیر تهاجمی، هوای فشرده با استفاده از ماسک یا دستگاه به ریه های بیمار رسانده می شود. در نوع تهاجمی، لوله های را از طریق دهان یا گلو به نای بیمار وصل می کنند و هوای فشرده را به ریه های بیمار منتقل می کنند.
چگونه می توان فشار و حجم هوای دستگاه ونتیلاتور را تنظیم کرد؟
می توان گفت که برای تنظیم فشار و حجم هوای دستگاه ونتیلاتور، باید از کنترل های مخصوصی که روی دستگاه قرار دارند استفاده کرد. این کنترل ها به شما اجازه می دهند که پارامتر های مختلف تهویه مصنوعی را تغییر دهید. برخی از این پارامتر ها عبارتند از:
- حجم جاری (Tidal Volume):
حجم هوایی که در هر دَم به ریه های بیمار منتقل می شود. برای تنظیم حجم جاری در بزرگسالان با ریه ن******** و بیماران ARDS و COPD میتوان از فرمول ۸-۶ ml/kg وزن ایده آل بدن و در بچه ها ۶ml/kg استفاده کرد.
- تعداد تنفس در دقیقه (BPM):
تعداد دَم هایی که در هر دقیقه به ریه های بیمار منتقل می شود. برای تنظیم تعداد تنفس در دقیقه، باید به عوامل مختلفی مانند سطح CO2 خون، نوع و شدت نارسایی تنفسی، نوع و شدت آسیب ریه و نوع و شدت درمان بازده تنفس (PEEP) توجه کرد.
- فشار دَم (Peak Pressure):
فشار هوای فشرده که در طول دَم به راه هوایی بیمار منتقل می شود. برای تنظیم فشار دَم، باید به عوامل مختلفی مانند حجم جاری، سطح PEEP، سرعت جریان دَم و مقاومت راه هوایی توجه کرد.
- بازده تنفس (PEEP):
فشار هوای فشرده که در طول بازدم به راه هوایی بیمار منتقل می شود. برای تنظیم PEEP، باید به عوامل مختلفی مانند نوع و شدت نارسایی تنفسی، نوع و شدت آسیب ریه، سطح اکسیژن خون و غیره توجه کرد.
نکات مهم در انتخاب و استفاده از ونتیلاتور ها:
- نوع ونتیلاتور:
بسته به شرایط بیمار، ممکن است نوع مختلفی از ونتیلاتور لازم باشد. برخی از ونتیلاتور ها غیر تهاجمی هستند و از طریق یک ماسک صورت یا یک لوله بینی به بیمار متصل می شوند. برخی دیگر تهاجمی هستند و از طریق یک لوله که در حلق یا تراشه قرار می گیرد به ریه های بیمار متصل می شوند.
نوع ونتیلاتور باید با توجه به علت، شدت و مدت زمان نارسایی تنفسی، وضعیت عصبی و قلب عروقی، رطوبت، فشار و دمای هوا، خطر عفونت، راحتی بیمار و دسترس پذیری تجهیزات انتخاب شود.
- تنظیمات ونتیلاتور:
پس از انتخاب نوع مناسب ونتیلاتور، باید تنظیمات آن را با توجه به نظارت پزشک، پارامتر های فیزولوژیک بیمار، نوع گاز مورد استفاده، حالت تهویه (حجم محور یا فشار محور)، حجم هوای در حال جربان (tidal volume)، فرکانس تنفس (respiratory rate)، فشار پایان باز دم (PEEP)، نسبت دم به باز دم (I:E ratio)، درصد اکسیژن (FiO2) و سایر عوامل مربوطه تعیین کرد. تنظیمات باید به گونه ای باشد که حداقل آسیب را به ریه بیمار وارد کند و حداکثر کارآیی را در تامین اکسیژن داشته باشد.
- ۰ ۰
- ۰ نظر